การวัดความสั่นสะเทือน “Human Vibration”

Human Vibration คือ การสั่นสะเทือนที่ส่งผ่านไปยังร่างกายของมนุษย์ ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากแหล่งต่าง ๆ เช่น เครื่องจักร ยานพาหนะ หรืออุปกรณ์ที่ใช้ในงานอุตสาหกรรม การสัมผัสกับการสั่นสะเทือนที่มีความถี่และความรุนแรงสูงอาจมีผลกระทบต่อสุขภาพและความปลอดภัยของมนุษย์ โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมการทำงาน

ความสั่นสะเทือนที่ส่งผลต่อมนุษย์คืออะไร

 Hand-Arm Vibration (HAV)

คือ ความสั่นสะเทือนที่ส่งผ่านจากเครื่องมือสั่นสะเทือนมายัง มือและแขน ของผู้ใช้งาน เช่น:

  • เครื่องเจาะคอนกรีต
  • เครื่องขัด
  • เครื่องตัดเหล็ก

 Whole-Body Vibration (WBV)

คือ ความสั่นสะเทือนที่ส่งผ่านมาทาง พื้น/เก้าอี้/ยานพาหนะ สู่ ลำตัวทั้งหมดของมนุษย์ เช่น:

  • การขับรถบรรทุก รถแทรกเตอร์ รถโดยสาร
  • การนั่งทำงานบนเครื่องจักรกลหนัก

อันตรายของความสั่นสะเทือนต่อสุขภาพ

 Hand-Arm Vibration (HAV)

  • ความผิดปกติของระบบไหลเวียนโลหิต เช่น นิ้วซีด (White Finger)
  • ความรู้สึกชาบริเวณมือและนิ้ว
  • ปวดข้อและกล้ามเนื้อแขน
  • อาจเกิด Vibration-Induced Neuropathy

Whole-Body Vibration (WBV)

  • ปวดหลังส่วนล่าง (Low Back Pain)
  • โรคหมอนรองกระดูกเสื่อม
  • ความเมื่อยล้าและสมาธิลดลง
  • อาจส่งผลต่อระบบไหลเวียนโลหิตและทางเดินอาหาร

มาตรฐานความสั่นสะเทือนในประเทศไทย

ใช้มาตรฐานอ้างอิงจาก ISO 5349-1 (HAV) และ ISO 2631-1 (WBV)
ค่าเกณฑ์การรับสัมผัส (Exposure Action Value):
Hand-Arm Vibration (HAV)

  •  2.5 m/s² (ค่าเฉลี่ยต่อ 8 ชม.)
  • 5.0 m/s² (Exposure Limit Value)
    Whole-Body Vibration (WBV)
  • 0.5 m/s² (Action Level)
  • 1.15 m/s² (Limit Value)

เครื่องมือวัดความสั่นสะเทือนที่ส่งผลต่อมนุษย์

อุปกรณ์วัด: ได้ตามมาตรฐาน ISO 8041

  •  Vibration Meter  วัดระดับความเร่งของการสั่น (หน่วย m/s²)
  • Accelerometer Sensor  ติดกับเครื่องมือหรือยานพาหนะ
  • Hand-arm adapter  ใช้ร่วมกับเครื่องมือ
เครื่องวัดความสั่นสะเทือนของบุคคล SV 106D
เครื่องวัดความสั่นสะเทือนมือและแขน SV-103
วัดความสั่นสะเทือน SV 958A

วิธีการป้องกันอันตรายจากความสั่นสะเทือนที่ส่งผลต่อมนุษย์

มาตรการทางวิศวกรรม

  • ใช้เครื่องมือที่มีระบบลดแรงสั่นสะเทือน
  • ติดตั้งเบาะรองรับแรงสั่น (สำหรับ WBV)
  • บำรุงรักษาเครื่องจักรอย่างสม่ำเสมอ

มาตรการทางการบริหาร

  • จำกัดระยะเวลาการใช้งานเครื่องมือ/ยานพาหนะ
  • จัดตารางการทำงานและพักให้เหมาะสม
  • ตรวจสุขภาพพนักงานเป็นประจำ

มาตรการส่วนบุคคล

  • ใช้ถุงมือกันแรงสั่นสะเทือน (HAV)
  • ปรับท่าทางการใช้งานให้เหมาะสม
  • สวมอุปกรณ์เสริม เช่น เบาะรองนั่งลดแรงกระแทก